Osman Tufan karargahını Misis yakınlarındaki Isırganlı Köyü’ne taşımıştı Bir gün karargaha elinde bir mektupla Ata isminde birisi geldi Mektupta; ‘’ Mektubu getiren erenler Ata Bey sır katibimdir ailesi Ceyhan’da düşman içinde mahsur kalmıştır Kurtarılmasını dilerim’’yazıyordu Mektubu gönderen Karaisalı kaymakamı namını alan ve kendisini Şıh Harabati lakabı ile tanıtan Saadettin Bey’di
Osman Tufan bu işin çok zor olacağını anlatmış fakat Ata her şeye rağmen ailesini kurtarmak istediğini belirtmişti
Ata Mangıt Müfrezesi’nin yardımıyla Ceyhan’a yaklaşmış ve Fransızların yanına kaçmıştı Sonradan Ata’nın Selanik dönmelerinden olduğu ve Adana’da Fransızların tercümanlık görevini üstlendiği ortaya çıkıyordu Ahmet Muhtar’ında yakın tanıdığıymış
Ata’nın Fransızların yanına kaçmasından sonra düşman uçakları Misis yakınlarında perişan bir halde hicret etmiş bir muhacir kafilesini bombalıdırlar Bu Ata’nın işiydi 32
Ata Mercin suyundan geçerek Kuvay-ı Milliye hareketinin arkasına dolaşacak bir taarruzun Kuvay-ı Milliye kuvvetlerini tamamen ortadan kaldıracağını biliyordu Osman Tufan Bey derhal Mercin’e gitti Orada evvelce esir ettiği Kürt Müfrezesi ile bazı küçük kuvvetler vardı Mevcutları kırkı geçmezdi Köprüyü yıktıran Osman Tufan suyun gerisine mazgallı siperler yaptırdı
1 MERCİN SAVAŞI 18 Ağustos 1920
Ceyhan Kuva-yı Milliye grubu Mercin Köyü’nün kıyısında hazırlanan mevzide yerleşmişti Fransızlardan elde edilen iki ağır makineli tüfek Cezayirli Mehmet Çavuş’un komutasında olarak köprübaşında mevziiye sokuldu Bu grupta 150 kadar mevcutlu Kösreli Hacı Ali Efendi ve Ali Caf müfrezeleri bulunuyordu Milli kuvvetler muharebe ileri karakollarını; Mercin suyunun güneyindeki değirmene ve Ceyhan yolu üzerinde Mercin’in iki kilometre kadar ilerisine sürmüşleri Bunların mevcutları iki süvari ve on iki piyade erinden ibaretti Fransızların bir piyade alayı bir süvari bölüğü ve iki bataryadan ibaret birlikleri 18 Ağustos 1920’de fecirle beraber Mercin grubuna taarruz etmek üzere ilerlemeye başladılar Muharebe ileri karakolları bu kuvveti ateşle karşıladı Fransızlar bir bataryalarını Sabitzade çiftliliğinde diğerini de değirmen doğusunda mevzilendirmişlerdi Topçu desteği altında ilerleyen Fransız kuvvetleri Türk mevzilerine 400 metre kadar yaklaşınca Türk müfrezeleri ateşe başladı Fransız piyadeleri ilerlemeye devam ediyordu Fakat şiddetli ateş altında kayıplar veriyorlar ve duraklamak zorunda kalıyorlardı Fransız topçusu Mercin suyu gerisindeki Türk mevzilerine durmadan ateş ediyordu Muharebe öğleye kadar devam etti ise de bir başarı elde edilemedi Fransızlar yirmi kadar ölü ve yüz kadarda yaralı verdiği anlaşılmıştı
Yıkılan Mercin Köprüsü’nün kalıntıları ve yerine yapılan yeni köprü
2 MERCİN SAVAŞI 28 Ağustos 1920
Birinci muharebedeki yenilgiyi hazmedemeyen Fransızlar; Mercin’e tekrar taarruz hazırlıklarına geçtikleri öğrenildi Bunun üzerine Mercin müfrezesi Muhacir bölüğü ve İnce Ali müfrezesiyle takviye edilerek mevcut 400 kişiye çıkarıldı Türklerin düzeni yine aynıydı Mevziler biraz daha takviye edildi Fransızlar 28 Ağustos 1920’de iki piyade alayı bir süvari bölüğü üç batarya ve iki tanktan ibaret olan kuvvetiyle sabah dörtte Mercin’e taarruza başladı Fransız topçuları eski yerlerine mevzilenmişti Topçu ateşi desteğinde piyadeler tanklarla taarruza başladılar Fakat köprü yıkıldığından tanklar suyu bol olan Mercin çayının kuzeyine geçemediler Fransız taarruzu öğleye kadar başarısızlıkla devam etti ve taarruz suyun güneyinde durdu Milli kuvvetlerin şiddetli ateşi altında piyadelerini geriye de çekilemiyorlardı Fransızlar üç bataryanın ve bütün makineli tüfeklerin ateşlerini köprü kesiminde toplayarak üçünde defa tanklarla hücuma geçtilerse de yine çok kayıp vererek püskürtüldüler Muharebe karanlık basıncaya kadar şiddetle devam etti Ortalığın kararması üzerine ateş etkisinden kurtulan Fransızlar Ceyhan’a geri çekilmek zorunda kaldılar 15 saat kadar süren bu çatışmada Fransızlar 300 kadar kayıp vermişlerdi Türk kayıpları ise 7 şehit ve on beş yaralıdan ibaretti Şehitler arasında tank üzerine atılarak içindekileri yok etmeye çalışan bir erde vardı
Fransızlar kuvvet bakımından en aşağı 7-8 misli üstün idiler Bu muharebelerde gerek erler ve gerek bunları sevk ve idarede başarıya ulaştıran komutanlar insan üstün başarı gösterdiler
Nogay İnce Ali’nin Kızı Nafiye Caf babasını anlatırken o günlerde yaşanan olayları şu şekilde aktarıyor;
Biz o zamanlar Mercimek’te oturuyorduk Babam Fransız’a karşı koyunca Fransızlar köyümüze geldi Biz kaçtık Evimizi hep yaktılar Ahırdaki hayvanlar da bağıra bağıra yandı Annem mallara üzülünce babam ‘’Bre hanım bu kadar canın kurtulduğuna şükret’’ dedi Babam Misis’e baskın yaptı Mercin’de iki harbe katıldı ‘’Ölüm benim gözüme hiç görünmedi’’ derdi Ben korkarsam kızardı
Çetelikte 25-30 yaşlarındaydı herhalde Çete zamanı biz Aşiret İnceyer’de oturuyorduk Hep çadırlar kurulmuştu Babamın çeteleri beni ata bindirirdi
Fransız çekilinceye kadar hiç durmadan çalıştı babam çetesiyle Fransız gittikten sonra Mercimek’e gelip tekrar oturduk 24
Nogay İnce Ali’nin Kızı Nafiye Caf’ın Mercimek’teki mezarı
İkinci Mercin Savaşı’ndan sonra 10 Ekim 1920’ye kadar iki taraftan da önemli bir hareket görülmedi
Mercin savaşında şehit olan Ceyhanlılar
1-Sabitzade Ahmet Efendi
2-Vanlı Şehabettin
3-Molla Osman Oğlu Ahmet
4-Ahmet Potas
5-Şeyh oğlu Ahmet
6-Emin Tumlu
7-Dumanlı Mustafa oğlu İbrahim
MERCİN SAVAŞI SIRASINDA CEYHAN
Mercin harbi sırasında top sesleri Ceyhan dan duyulmaya başladı Belediyenin bulunduğu handa 150-200 kadar mevcutlu Ermeni birlikleri vardı Onlarda gitmeye başladı Sonra haç işaretli at arabaları yaralıları getirmeye başladı Fransız komutanı Arrigi de Mercin de ölmüştü Onun ölüsünü alıncaya kadar çok zayiat vermişlerdi
Mercin Harbi nin ertesi günü büyük bir cenaze töreni yapıldı Önde ermeni papazı elindeki haçı sallayarak ilahiler söyleyerek şimdiki meslek lisesinin yakınlarındaki mezarlığa ölülerini gömdüler Müslüman Arapların ölüsü de İslami törenle şimdiki kız lisesinin yerindeki Türk mezarlığına gömüldü Fransızlar Ankara İtilafnamesi’nden sonra gelip ölülerinin kemiklerini kutulara koyarak götürdüler 33
Yılankale Köyü’nden Mehmet Gazi Arıcı Fransız Komutanı Arrigi’nin öldürülmesini şu şekilde anlatmaktadır
Fransız harbinde bizim buradan Sarı Ahmet Temur Mercin harbine katılır Elindeki silahıyla dama saklanır Fransız kumandana nişan alır ve vurur Ali de yanında imiş İnce Ali dürbünle bakar Sarı Ahmet babamın amca oğludur 42
önceki haber
Yorum yapılmamış
Diğer Haberler
