Osman Tufan bu yolculuk için hazırlık yaparken; Tılan Köyü’nün yakıldığı haberi gelmiş ve Osman Tufan kuvvetleriyle birlikte Tılan’a hareket etmişti
Kuvvetler Tılan’a vardıklarında; Hacın’dan kaçmayı başarmış iki yüz kadar Ermeni’nin Tılan’ı yaktığını görürler ve kendileri de yoğun bir ateş altında kalırlar
Bunu haber alan civardaki tüm kuvvetler Coşkun Bey Ahmet Ağa Avcı Mehmet İnce Ali Taşçı Bekir Kurtoğlu Hulusi Ahmet Cevdet Bey Tılan’a yardıma geldi İnce Ali çetesinde Roman Akay ile Kafkas Mehmet Ustanın kayınbiraderi Davut’ta vardı
Yardıma gelenlerle birlikte yaptıkları hücumlar uzun müddet işe yaramadı Çünkü Ermenilerin bulunduğu yer çevreye hakim bir tepe ve yanındaki değirmendi Tepenin etrafında bir su kaynamakta ve suyun civarı bataklık ve sazlıklarla kaplı bulunmaktaydı
Bir hücum esnasında Davut’un mermisinin bittiğini anlayan Ermeniler Davut’un üzerine hücum ettiler Nogay İnce Ali’nin çetesindeki bu vatanperveri Ermeniler parçalara ayırarak şehit ettiler 29
Hücumlar işe yaramayınca Tufan Bey Adil Paşa’dan bir top istedi top gönderildi fakat mermisi yoktu Bir gece yapılan hücumla Tılan tepesi zapt edildi fakat Ermeniler daha önce burada mandacılık yapmış bir ermeni çobanın yardımıyla kargir bir değirmenin tabanından sızarak ve boğazlarına kadar çamura batarak Ceyhan’a doğru kaçmışlardı 18
Milli güçler on kadar şehit vermişlerdi Ermenilerin kaybı ise on beş civarındaydı
Kelemeti köyünden Raziye Omrak 1906 Tılan kuşatması ile ilgili bize şu bilgileri vermektedir
Dayım Ahmet kardeşim çete oldu Mercimek’te İnce Ali’nin çetesine karıştı Amcamın oğlu İbrahim’de çeteydi Haçın gavuru boşanmış Tılhan değirmeninin oraya gelmiş İbrahim Martini alıp gitti Bir gavur vurmuş kendini de bir gavur vurmuş Rahmetlik oldu 30
Ahmet Cevdet Çamurdan Tılan Baskını ile ilgili anılarını Yeni Adana Gazetesi’nde ayrıntılı olarak yazmıştır;
Haçın’dan kaçan üç-dört yüz kişilik ermeni kafilesi Tılan’ı tutmuş çevre köyleri yakmış olduğundan bunların imhası için Tufan Bey buraya gelmiş ve beni çağırmıştı Kendisi Karalargözü denilen bir tepenin içinde üzerinde yamçı ve elinde tespih olduğu halde oturuyordu Bu mevkie gizlene gizlene gelebildik Tılan tepesindeki Ermenilerin kurşunu burayı tutuyordu Tufan Bey çok asabi idi Beni görür görmez çok memnun oldu
… Tufan Bey’in emrini yerine getirmek bizim için en büyük zevk kutsi bir vazifenin ifası idi Derhal hücum ettik Bir şehit verdikten sonra tepenin yanında yanan köy hendeklerini tutabildik Tılan tepesinin üzerinde bulunan Ermenilerin attıkları kurşunlar yağmur gibi yağıyordu Daha ileri gitmek imkanı yoktu Vaziyeti Tufan Bey’e bildirdik Gece hücum etmemiz için yeni bir emir aldık Akşamdan sonra tepenin yanındaki hendekleri tutabildik Düşmanla aramızdaki mesafe 10-15 metre idi
Burada bulunan ermeni kuvvetlerine Zanel ve Aram çavuş isminde iki ermeni kamavoru kumanda ediyordu Bunlar tarafından Camızağalı Köyü’nden esir ettikleri Halil onbaşı ismindeki bir adamla Tufan Bey’e bir mektup gönderilmişti Mektupta ‘’Bazı kendini bilmezler tarafından yakılan Tılan köylüsünün eşyalarını ödeyeceklerini’’ bildiriyor yakanların cezalarının verildiğinden Ceyhan’a gitmek için müsaade rica ediyorlardı
Tufan Bey mektuba cevap vererek maksadımızın vatan ve istiklalimizi kurtarmak olduğunu kimseye fenalık etmek niyetinde olmadığımızı bildirdi Silahlarını teslim ettikleri taktirde kendilerine Ceyhan’a gitmek müsaadesi verileceğini tebarüz etti
Fakat bir süre sonra bir ermeni çıkarak şöyle bağırdı
‘’Haçın’da fare eti köpek eti yedik Erzakımız yoktu bu suretle kendimizi aylarca müdafaa etmiştik Şimdi değirmende çok buğday var Bizim aylarca erzakımızı temine kafidir Silahımızı vermektense kendimizi öldürmeliyiz Kanımızın son damlasına kadar tepeyi müdafaa edeceğiz’’
Bu cevabı hepimiz dinlemiştik Gece taarruz ederek tepeyi almaya gayret ettik Fakat alamadan geri döndük Tutunduğumuz mevki günü için tehlikeli olduğundan burayı terk etmiştik Ertesi gece tepenin garbinden şiddetli bir hücum yaparak tepeyi aldık Ermeniler burada mükemmel bir siper yapmışlardı Bu siperde kadın ölülerine de tesadüf ettik Bu kadınlarda Ermenilerin yanında bize kurşun atanlardandı
Ermeniler tepenin şarkındaki Tılan değirmenine sığınmışlardı Değirmenin zaptını çok kolay görüyorduk Selahattin Adil Paşa 5-10 mermisi bulunan bir top göndermişti Buna ilave Kerim bey kumandasında mitralyöz bölüğü de gelince işimiz daha da kolaylaşmış oluyordu
Akşam ile yatsı arasında değirmenden hiç ses duyulmadığı için sazlık ve bataklık havaliyi iyi bilen Hamam köylü iki kişiyi tarassut için değirmene gönderdim Fakat önlerine kimse çıkmadı Ermenilerin akşam karanlığından istifade ederek bataklık içerisine kaçtıkları anlaşılıyordu
Tılan’la ilgili raporunda bazı idaresizliklerden bahseden Tufan Bey’e Adil Paşa’nın yanıtı vazifenizi gönderdiğim Necati yüzbaşıya devrediniz şeklinde olur Görevini Yüzbaşı Necati’ye devreden Osman Tufan Kozan’dan Atatürk’e bir telgraf çekerek Ankara’ya gitme isteğini bildirir Atatürk cevaben Osman Tufan’ı kendi maiyetine tayin eder
Bu emirle Adil Paşa’ya bir veda name yazan Osman Tufan hiç beklemediği bir cevap alır Selahattin Adil Paşa Osman Tufan’a Mamure Osmaniye ve Ceyhan kasabalarını alınız ve ondan sonra gidiniz emrini vermiştir Buraların bu küçük kuvvetlerle ve top desteği olmadan alınması imkansızdır
7-11 Kasım Hasanbeyli muharebelerinden sonra Fransızlar Mamure’ye zayıf bir müfreze bırakarak Osmaniye’ye çekilmişlerdir Yalnız Mamure’de Fransız güçlerinin topları vardı Pencereleri tuğlalarla ve mazgallarla siperlemişlerdi
Buna rağmen 15 Kasım 1920’de Mamure’ye bir baskın tertip edildi
Baskına Osman Tufan emrinde Andırın ve Çokak kuvvetleri Saim Bey kuvvetleri ve Kadirli’den Mehmet Tekerek kuvvetleri katılıyordu
Mamure İstasyonu
Kuvvetlerin büyük çoğunluğu Mamure gibi küçük ve ovada kurulu bir istasyonun alınmasının bir fayda sağlamayacağını biliyor ve bunu dillendiriyorlardı Halil bey önce Osman Tufan’a daha sonra ise Recep Dalkır ile birlikte Saim Bey’e bu konuyu açtı lakin ikisinin de verdiği cevap aynıydı
‘’Cephe kumandanının emri’’
Saim Bey; ayrıca Recep ve Halil beylere kızarak yerlerinde başkaları olsa orada onları vuracağını belirtiyordu Saim Bey ;
‘’Mamure’de Fransız ve Arap askerleri var Ben Müslüman Araplarla konuşacağım ve Mamure’yi silah patlamadan alacağız’’ diyordu 19
Söylediklerine o kadar inanan Saim Bey baskın sırasında da Arap nöbetçi askerlere de Müslüman olduklarını ve teslim olmaları gerektiğini söylemiş hatta ezan okumuştu Lakin Arap askerlerin attığı ilk bomba ile orada ağır yaralanmış ve karargahta şehit olmuştu
Mamure baskınında Saim Bey ile birlikte on beş şehidimiz vardır 20
Şehit Saim Bey
Ermenilerden alınan Haçın kasabasının adı ise Şehit Üsteğmen Saim Bey’in aziz hatırasına hürmeten Saimbeyli olarak değiştirilmiştir
Bu başarısızlıktan sonra Osman Tufan Bey sessiz sedasız bir şekilde Ankara’ya Atatürk’ün maiyetindeki yeni görev yerine gitmiştir
KUVAY-İ MİLLİYE’NİN DÜZENLİ ORDUYA DÖNÜŞMESİ
Antep te oluşturduğu büyük kuvvetle 15000-30000 General Gobo nun Çukurova da bir tarama harekatı yapması sonrası Kuva-yi Milliye cephelerinde büyük bir bozulma gözlendi Selahattin Adil Paşa nın uygulamaları sonrası gereken silah ve yiyecek yardımlarını alamayan Kuva-yi Milliye güçleri maddi açıdansa oldukça zayıflamıştı Bir çok cephe kumandanı müfrezeler için gerekli olan maddi imkanları kendi ceplerinden harcamıştı
Zaten Selahattin Adil Paşa da çete hareketine karşıydı ve bir an önce düzenli orduya geçilmesini istiyordu Bu lüzumlar üzerine Kuva-yi Milliye güçleri 1920 sonlarına doğru yerlerini düzenli orduya bırakmışlardı
Kuva-yi Milliye’nin kaldırılması üzerine Kozan Askerlik Şubesi teşkilatını sürdürüyor ve topladığı askerleri Mıntıka Kumandanlığı emrine veriyordu Kozan Mıntıka Kumandanlığı’na Talat Bey Tabur Kumandanlığı’na Binbaşı Şamlı Faik atanmıştı
Tufan Bey karşıtları o Mamure baskınındayken bunu ganimet sayıyorlar ve yeni bir Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti seçimleri yapıyorlardı Kozan Mutasarrıfı Abdülaziz Nami nin akrabalarıyla birlikte ne ilginçtir Şehit Saim Bey’inde içinde bulunduğu yeni bir liste iş başına geçiyordu
Tufan Bey in ayrılmasından sonra Kozan meydanları Abdülaziz Nami ve Talat Bey e kalmıştı
Abdülaziz Nami Benim ecdadım aşiret reisidirBen de Kozan ın reisiyim diyerek başına topladığı İsmail Caf Ali Caf ve onların maiyetinde bulunan çetelerle Kozan da caka satıyordu 34
Bir müddet böyle devam ettikten sonra yaşananları M Kemal Atatürk ün maiyetinde Ankara da bulunan Osman Tufan dan öğrenelim;
Kozan dan ayrıldıktan sonra riyaset Refaket zabiti olarak Ankara da Çankaya da Mustafa Kemal Paşa hazretlerinin nezdine geldiğim zaman Mustafa Kemal Paşa Hazretleri benden Kozan ahvalini sordu Mutasarrıf Kimdir? Dedi Bende Albay Hacı Şükrü nün kardeşi olduğunu söyledim Mustafa Kemal Paşa Hacı Şükrü’yü hiç sevmezdi Kim gönderdi onu oraya? Diye şiddetle cevap verdi Şimdi dahiliye vekilinin yanına git emrimi tebliğ eyle derhal Kozan Mutasarrıfı Abdülaziz Nami yi azliylesin dedi Abdülaziz nami azledilmiş ve Ankara dan yerine Asaf bey atanmıştı
Vatan için yalın ayak başı kabak elde mavzer cepheden cepheye koşturup aç bilaç düşmanla mücadele eden vatanseverler görevlerini siyasilere bürokratlara ve askerlere devrettiler Birçoğu bu mücadele esnasında evlerini barklarını ve bütün malvarlıklarını kaybettiler Sabitzade Ahmet Efendi gibi bazılarına ise başlattıkları bu mücadelenin sonundaki başarıyı görmek nasip olmadı Ama onlar vatanları için canlarını ve mallarını hiç düşünmeden verdiler ve tüm dünyaya Türk milletinin her şeysiz kalabileceğini fakat vatansız ve bayraksız kalmayı asla kabul etmeyeceğini gösterdiler
önceki haber
Yorum yapılmamış
Diğer Haberler
