Al Jazeera Türk kanalının hazırladığı ve 1944 Kırım Tatar sürgününü anlatan 50 dakikalık belgeselin çekimi sırasında 1944 Kırım Tatar sürgününün en en büyük trajedisi olan Arabat Dili kurbanları Kadir Gecesinin kaydedildiği 26 Ağustosta Arabat’ta okunan dua ile anıldı Anma programına film çekimleri için Arabat Dili’ne gelen Kırım Tatar Milli Meclisi üyeleri Kırım Tatar Milli Hareketi aktivistleri Kırım Tatar gençlik teşkilatları üyeleri katıldı
Arabat Dili’ne gelen misafirler 26 Ağustosta Novoalekseyevka Camii’nde namaz kıldılar daha sonra Arabat Dili’nin 54kilometresinde deniz sahilinde Arabat Dili kurbanlarının ruhuna dua okudular
Kırım’ın Kırım Tatar halkından “tamamen temizlendiği” raporu Stalin’e verildikten sonra Mayıs-Haziran 1944 te Azak Denizi kıyısında bulunan Arabat Dili’ndeki üç köyden Kırım Tatarlarının sürgün edilmesi unutulduğu tespit edilince bu köylerde yaşayan tüm Kırım Tatarları gemilere bindirildi ve denizin ortasında gemiler batırılarak öldürüldüler Bu trajediyi ispatlayacak resmi kanıt ortada yok Fakat bu trajedi hakkında kendi ailelerinde ve yaşlı insanlardan duyanlar var Bunun yanısıra Arabat Dili hakkındaki bilgilerin anlatılmasının yasak olduğunu söyleyen insanlar var İlk olarak Bu trajedi hakkında bilgi “Kazan Işıkları” Ogni Kazani adlı Kazan Tatar dilli gazetesinde yayınlanan makalede yer almıştı Daha sonra Lilya Bucurova bu trajedi hakkında belgesel yapmıştı
Arabat Dili trajedisinin anlatıldığı Kırım tatar sürgünü hakkındaki belgeselin çekimlerini gazeteci Ahmet Seven yaptı Seven çekimler üzerinde 10 gün boyunca Kırım’da çalıştı Belgeselde Kırım Tatar halk müziği sanatçısı Nafe Yahyayev mevlevi Alife Yaşlavskaya yazar Rüstem Muyeddin sürgün tanıkları hatıralarını paylaştılar
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu Kırım Tatar Milli Meclisi 1 Başkan Yardımcısı Refat Çubarov Rusya yanlısı Kırım milletvekili Sergey TsekovProfDrValeriy Vozgrin İnsan Hakları Savunucusu Ayşe Seyitmuratova Herson Kırım Tatar Yerel Meclisi Başkanı Asan Alyev film için röportaj verdiler
Gayana Yüksel-Osman Bayramaliyev