Kırım’dan yadigâr 562 yıllık kitabı inceleyen Murat Okutur ile röportaj
ARTVİN 09092011 QHA - Geçtiğimiz günlerde Artvin’de Kırım’dan geldiği tahmin edilen Amerika’nın keşfinden ve İstanbul’un fethinden önce yazılan Muhammediye kitabı tanıtıldı Fatih Sultan Mehmet’in günümüz tabiriyle özel kalemi yazar Yazıcıoğlu Mehmet tarafından 1449 yılında kaleme alınan “Muhammediye” adlı eser Türk Eğitim Sen Artvin Şubesi yönetim kurulu üyesi Murat Okutur tarafından tanıtıldı Hz Peygamberimizin hayatını yaşam tarzını ve savaşların anlatan 562 yıllık kitabın özellikle Kırım daki medreselerde ders kitabı olarak okutulduğu iddia edilmekte
QHA kitabı gün yüzüne çıkaran Murat Okutur’la yapılan röportajı dikkatinize sunuyor
QHA Murat Bey kitap hakkında bilgi verir misiniz
M Okutur Bu kitap yazılış tarihi 1449 olan Tarihi değeri çok büyük olan değerli el yazması özel bir eser İçinde Peygamberimiz Hz Muhammet SAV Efendimizin hayat hikayesi yaptıkları savaşlar yaşam biçimi ve insanlarla olan ilişkilerini anlatıyor Mesnevi tarzında yazılmıştır Fatih Sultan Mehmet in özel kalemi sıfatıyla görev yapmış olan Yazıcıoğlu Mehmet tarafından yazılmıştır
QHA Kitap nasıl geçti elinize?
M Okutur Kitap elime komşumuz Hasan Yavuztürk le sohbet ederken Bizde eski bir kitap var Ona bir bakın demesiyle geçtiAma kitabın çok hırpalanmış ve paramparça hali araştırmamızı ve kitabın içeriğiyle ilgili literatürü taramamızı zorunlu kıldı Araştırmalarımız neticesinde kitabın adının Muhammediye şairinin de Yazıcıoğlu olduğu gerçeğine ulaştım Kitap Osmanlı coğrafyasında yaygın olarak okunan ve elyazması birçok nüshasının olduğu asıl yayılma alanı olarak da Kırım Tatar coğrafyası olduğu fikrine vardım
QHA O devirde yazılan birçok kitap var Onu diğerlerinden ayıran özellik nadir?
M Okutur Kitabın farkını bilebilmem için benzerlerini görmem gerekir Lakin Mustafa Rakım Efendi tarafından çizilen resimlerin varlığı asıl farkını ortaya çıkardığı düşüncesindeyim Mükemmele yakın çizimler var Gravür olmasa da ona benzer bir anlayışla çizilmiş Kitap Peygamber Efendimizi anlattığı için yaşanan olayları insan figürü çizilmeden resmedilmiştir Örneğin peygamberimizin ayı ikiye bölme mucizesini resmetmişler İslam’da insan suretinin çizilmesine müsaade edilmediği için insanları başka bir şekil ile resmederek olayları anlatmaya çalışmışlarBu açıdan bakıldığında kitap ayrı bir önem kazanıyor
QHA Kitap hangi dilde yazılmış?
M Okutur Kitap Osmanlıca yazılmış olup zaman zaman Azeri lehçesinin özellikleri de kendini derinlemesine hissettirmektedir Özellikle eski Türkçe sözcük ve deyimlerin varlığı dikkat çekici
QHA 7 Kitap bugüne kadar nasıl saklanmış? Ne durumda?
M Okutur Kitap iyi koşullarda saklanmamış Hatta aşırı deforme olmuş diyebiliriz Bizzatihi bütün sayfaların fotoğraflarını çekerek nacizane korunmasına yardımcı olmaya çalışmaktayım Kitap elime geçtiğinde ilk 30 sayfasının olmadığını gördüm Kitap 444 sayfadan ibarettir 30 sayfası ise kayıptır Eseri inceledikten sonra tekrar sahibine iade edeceğim
QHA Kitabın geçmişiyle ilgili bilgi var mı? Kitapta kitap ile ilgili bilgi var mı?
M Okutur Kitap ve şairiyle ilgili yapılan araştırmalar dikkat çekici olmalı Zira kitabın bir zamanlar çok revaçta olduğu bugün Mevlitvarı okunduğu ve okutulduğu; özellikle Kırım daki medreselerde ders kitabı olarak okutulduğu iddia edilmektedir
QHA Kitabın Kırım da yazılmış olabileceği tahminin dile getirdiniz? Bu tahminleriniz neye dayanıyor?
M Okutur Kitabın Kırım da yazılmış olabileceği fikri bana ait değil Haber yanlış bir anlamadan kaynaklanmaktadır Zira Kırım da çok okunan ve bilinen ifadesi bu şekilde algılanmış olmalı Kitabın birçok nüshasının olduğu ve asıl yayılma sahasının da Kırım olduğu bilgilerine rahatlıkla ulaşabilirsiniz Muhammediye üzerinde Prof Dr Amil Çelebi de çalışmış transkripsiyonlu çevirisini yapmıştır Biz de tahminen coğrafi yakınlığı da baz alarak kitabın Kırım dan bu bölgeye gelebileceğine dair yorumlar yaptık
QHA Kitap üzerinde çalışmalar yapacak mısınız?
M Okutur Şimdi ben bu eser üzerinde çalışma yapıyorum Kitabı şu an kullandığımız Latin alfabesine çeviriyorum Hiçbir kelimesine dokunmadan yorum katmadan telaffuzunu bozmadan olduğu gibi şimdiki alfabeye çeviriyorum Çeviri işlemi bittiğinde basınla paylaşacağım
bu kitaptabn aynısından bendede mevcut bulunmaktadır gayet iyi saklanmış fakat seneler geçmiiş olması nedeniyle bi kaç sayfası deforme olmuş bu kitabın Türkçesini okumak isterim bilgilerinize arz ederim...